Ukuhlolwa kwe-DNA ekhaya (okuvame ukumakethwa njengokuthi “peace of mind tests”) kuvunyelwe eNingizimu Afrika, kodwa:
-
Akuqinisekiswa ubuwena bomuntu
-
Akumukeleki enkantolo
-
Kungenzeka kuphazanyiswe noma kushintshwe
Uma udaba lungase lufinyelele eNkantolo Yesondlo (Maintenance Court), qala ngokwenza ukuhlolwa kwe-DNA olusemthethweni.
Ukuphinda ukuhlolwa kamuva kuvame ukwandisa izindleko kanye nengcindezi ngokomzwelo.
Imiphumela Yomthetho Yenkohliso Ye-DNA eNingizimu Afrika
Ukuletha ubufakazi be-DNA obuyinkohliso kungaholela ku:
-
Amacala obugebengu enkohliso
-
Ukufunga amanga (perjury)
-
Isikweletu sezomthetho (civil liability)
-
Ukuguqulwa noma ukukhanselwa komyalelo wesondlo

-
Izindleko zenkantolo
Lapho izinkokhelo zesondlo noma ifa sekuvele kwabiwe ngokusekelwe olwazini olungelona iqiniso, imiphumela yezimali ingaba mibi kakhulu.
Indlela Yokuqinisekisa Ukuthi Ukuhlolwa Kakho Kobuzali Kuyiqiniso
Lapho ubhukha ukuhlolwa kobuzali (paternity test) eNingizimu Afrika, qinisekisa lokhu okulandelayo:
✔ Ilebhu igunyaziwe nge-ISO
Cela ubufakazi bokugunyazwa yi-SANAS ngaphansi kwe-ISO 17025.
✔ Ubuwena buqinisekiswa mathupha
Ukuhlolwa olusemthethweni ludinga:
-
Amadokhumenti okuqinisekisa ubuwena (ID) aqobo
-
Amafomu e-chain-of-custody asayinwe
-
Ukuqoqwa kwesampula okufakazelwe (witnessed collection)
✔ Amasampula avaliwe futhi alandelwa
Ukupakishwa okuvimbela ukuphazanyiswa kubalulekile.
✔ Umbiko uqukethe imininingwane ephelele yelebhu
Umbiko osemthethweni uhlanganisa:
-
Inombolo yecala
-
Ikheli lelebhu
-
Imininingwane yomuntu osayine umbiko
-
Ukuhlaziywa kwezibalo
-
Izitatimende zokungafakwa (exclusion) noma zokufakwa (inclusion) ezifanele
Kungani Inqubo Ibalulekile
Kwa-DNA Test, sikholelwa ukuthi ukunemba ngaphandle kobuqotho akwanele.
Umphumela wobuzali awusona nje isibalo.
Uthinta:
-
Ubuwena bomntwana obusemthethweni
-
Umthwalo wemfanelo wezimali
-
Amalungelo obuzali
-
Inhlalakahle ngokomzwelo
Ngenxa yalokhu, ukuqinisekiswa okuqinile kobuwena, ukulandelwa kwe-chain-of-custody okubhalwe phansi, kanye nokuhlaziywa kwelebhu egunyaziwe akuxoxiswana ngakho ekuhlolweni okusemthethweni.
Lapho ukhetha umhlinzeki wokuhlolwa kwe-DNA eNingizimu Afrika, khetha lowo obeka phambili:
-
Ukuhambisana nemithetho (compliance)
-
Ukucaca (transparency)
-
Ukugunyazwa (accreditation)
-
Ukulungele inkantolo (court readiness)
Imibuzo Evame Ukubuzwa
Ingabe ukuhlolwa kobuzali ekhaya kuvunyelwe eNingizimu Afrika?
Yebo, kodwa akumukeleki enkantolo. Ezindabeni zomthetho, kudingeka ukuhlolwa olunokulandelwa kwe-chain-of-custody.
Yini eyenza ukuhlolwa kwe-DNA kwamukeleke enkantolo eNingizimu Afrika?
Ukuqinisekiswa kobuwena, amadokhumenti asayinwe, ukupakishwa okuvimbela ukuphazanyiswa, kanye nokuhlolwa okwenziwa ilebhu egunyaziwe.
Ingabe ukuhlolwa kwe-DNA kungakhohliswa?
Yebo — uma ukuqinisekiswa kobuwena kanye nokulandelwa kwe-chain-of-custody kungalawulwa ngokuqinile.
Ingabe iNkantolo Yesondlo yamukela ukuhlolwa kwe-DNA ekhaya?
Ezikhathini eziningi, cha. Izinkantolo zidinga ubufakazi be-DNA obuqoqwe ngokusemthethweni.
Iseluleko Sokugcina
Uma ukuqiniseka kubalulekile, kwenze ngendlela efanele kusukela ekuqaleni.
Ukuhlolwa kobuzali olusemthethweni olwenziwe ngendlela efanele eNingizimu Afrika luvikela:
-
Umntwana
-
Abazali
-
Ubuqotho benkambiso yenkantolo
Lapho umphumela uthinta imiphumela yomthetho noma yezimali, akukho okungathatha indawo yokuhlolwa kwe-DNA okuqinisekisiwe, okugunyaziwe, futhi okulungele inkantolo.